Shewatsel, Leh, Ladakh, Ấn Độ - Hôm nay là Khánh Tuế (sinh nhật) lần thứ 91 của Thánh Đức Đạt Lai Lạt Ma tính theo dương lịch; một buổi lễ kỷ niệm đầy hân hoan đã được tổ chức tại Khu vực Thuyết Pháp Shewatsel ở Leh, Ladakh. Khi Thánh Đức Đạt Lai Lạt Ma di chuyển bằng xe buýt nhỏ từ Dinh thự của Ngài đến lễ đài, đông đảo tín đồ Phật tử đã đứng dọc hai bên đường với những dải khăn Khata lụa trắng trên tay để cung đón Ngài. Đức Ngài mỉm cười và vẫy tay chào khi đi ngang qua họ. Gần khu vực lễ đài, các vũ công trong trang phục Sư tử Tuyết, Bò Tây Tạng (Yak) cùng các nữ vũ công truyền thống đã vân tập để cung đón Ngài. Thuksey Rinpoche đã có mặt để nghênh đón Đức Ngài, trong khi các nghệ sĩ sử dụng trống truyền thống của Ladakh tấu lên những nhịp điệu cung nghinh hùng tráng.
Với nụ cười rạng rỡ, Thánh Đức Đạt Lai Lạt Ma đã vẫy tay chào Hội chúng ước tính khoảng 25.000 người từ phía mép lễ đài. Tiếp đó, Ngài thắp một ngọn đèn bơ để đánh dấu sự khai mạc đầy cát tường cho các hoạt động kỷ niệm trong ngày. Các biểu tượng đại diện cho Thân, Khẩu và Ý của Đức Phật đã được dâng lên Thánh Đức Đạt Lai Lạt Ma bởi ông Chering Dorjay Lakrook - Chủ tịch Hiệp hội Phật giáo Ladakh (LBA), ông Penpa Tsering - Chủ tịch Chính quyền Tây Tạng Lưu vong (CTA), và Thikse Rinpoche.
Một chiếc bánh sinh nhật được tạo hình giống như bánh cúng lễ truyền thống đã được dâng lên Thánh Đức Đạt Lai Lạt Ma. Ngài đã đón nhận một miếng bánh nhỏ và thưởng thức thay cho nghi thức "cắt bánh" thông thường.
Ông Cering Dorjay phát biểu trước cử tọa: “Con xin đảnh lễ Đức Phật Thích Ca, Đấng vì lòng từ bi đã ban cho chúng ta những Giáo Pháp giúp loại bỏ mọi tà kiến. Con xin kính chào Thánh Đức Đạt Lai Lạt Ma - bậc mang danh hiệu Jetsun Jamphel Ngawang Lobsang Yeshé Tenzin Gyatso - cùng chư Tăng Ni, các vị khách quý, Bộ trưởng Bộ Công bằng Xã hội và Trao quyền, Ủy viên Tư pháp Tối cao Tây Tạng Yeshi Wangmo, Chủ tịch Nghị viện Tây Tạng Lưu vong Dolma Tsering, và ông Penpa Tsering, Chủ tịch Chính quyền Trung ương Tây Tạng (CTA).
“Hôm nay, tất cả quý vị có mặt tại đây để cùng kính chúc mừng Khánh Tuế lần thứ 91 của Thánh Đức Đạt Lai Lạt Ma. Nhân dịp này, thay mặt Hiệp hội Phật giáo Ladakh (LBA) và cộng đồng người Tây Tạng đang sinh sống tại Ladakh, con xin kính gửi lời chào trân trọng và lời kính chúc Khánh Tuế đến Ngài. Thật là một phước lành lớn lao khi có được Đức Ngài hiện diện nơi đây cùng với chúng con. Con nguyện cầu cho Ngài luôn được Pháp Thể khinh an, phước thọ miên trường và mọi tâm nguyện của Ngài đều được thành tựu viên mãn.”
Sau đó, Thánh Đức Đạt Lai Lạt Ma được ông Tenzin Topdhen – Giám đốc Bảo tàng Tây Tạng - mời chạm vào màn hình iPad để khởi động loạt phim hoạt hình về Đức Ngài. Loạt phim này được lấy cảm hứng từ cuốn Tiểu sử bằng tranh do Tibet House (New York) thực hiện, có tựa đề: "Con Người của Hòa Bình: Cuộc đời và Di sản của Thánh Đức Đạt Lai Lạt Ma thứ 14".
Ông Sikyong Penpa Tsering đã đọc một tuyên bố từ Kashag (Nội các của Chính quyền Trung ương Tây Tạng - CTA):
“Nhân dịp Khánh Tuế lần thứ 91 đầy ý nghĩa của Thánh Đức Đạt Lai Lạt Ma thứ 14 vĩ đại, thay mặt cho người dân Tây Tạng ở cả trong và ngoài nước, Kashag xin bày tỏ lòng thành kính sâu sắc nhất tới Đức Ngài. Chúng tôi xin gửi lời chào nồng nhiệt đến các vị khách quý, chư Tăng Ni và người dân trên khắp thế giới đang cùng hân hoan và thành tâm kỷ niệm sự kiện trọng đại này.
“Năm ngoái, Kashag đã chính thức công bố việc tổ chức 'Năm của Lòng Từ Bi' trên toàn thế giới. Đây là hành động thể hiện lòng biết ơn đối với lòng nhân từ vô biên của Đức Ngài, đồng thời cũng nhằm nâng cao nhận thức toàn cầu về bốn cam kết chính của Đức Ngài. Cam kết thứ nhất là thúc đẩy các giá trị nhân văn cơ bản; thứ hai là trưởng dưỡng sự hòa hợp giữa các truyền thống tôn giáo; thứ ba là góp phần bảo tồn ngôn ngữ và văn hóa độc đáo của Tây Tạng cũng như bảo vệ môi trường tự nhiên của vùng đất Tuyết Sơn; và thứ tư là khuyến khích sự phục hưng về nhận thức và hiểu biết về tri thức Ấn Độ cổ đại.”
“Những cam kết này thể hiện một tầm nhìn phi thường nhằm vun đắp nền hòa bình bền vững, sự hòa hợp và an lạc cho tất cả chúng sinh cũng như toàn thế giới. Chính quyền Trung ương Tây Tạng (CTA) đã triển khai một chương trình quy mô lớn để phổ biến rộng rãi những cam kết này. Đồng thời, nhiều hoạt động tôn giáo, nhân đạo và phục vụ cộng đồng đã được thực hiện, chẳng hạn như treo cờ cầu nguyện, giải cứu động vật sắp bị giết mổ, tụng đọc kinh Kangyur và trì tụng thần chú. Ngoài ra, còn có nhiều hành động thiện nguyện thể hiện lòng từ bi như quyên góp thực phẩm, quần áo và chăn màn cho người cao tuổi và người khuyết tật.
“Trên khắp vùng Hy Mã Lạp Sơn, nhiều nhóm và tổ chức đã thực hiện các sáng kiến trồng cây, chiến dịch làm sạch môi trường và các chương trình khác để hưởng ứng “Năm Từ Bi”. Một điều đáng khích lệ nữa là nhiều thành phố trên thế giới, đặc biệt là tại Hoa Kỳ, đã chính thức công nhận ngày Đản Sanh của Đức Ngài là “Ngày Từ Bi”. Đây là sự khẳng định mạnh mẽ về giá trị phổ quát và sức lan tỏa bền bỉ trong thông điệp của Ngài về lòng từ bi, tinh thần bất bạo động, sự hòa hợp giữa các tôn giáo và các giá trị nhân văn.”
Tiếp đó, Hiệp hội Phật giáo Ladakh (LBA) đã vinh danh bà Bhanu Prabha, Giám đốc Sở Giáo dục của Lãnh thổ Liên bang Ladakh, vì những nỗ lực cải cách hệ thống trường học tại đây. Thánh Đức Đạt Lai Lạt Ma đã trao tặng bà một bằng khen có khung và một bức tượng Phật.
Chương trình được tiếp nối với các tiết mục ca nhạc kính mừng Khánh Tuế Thánh Đức Đạt Lai Lạt Ma do nghệ sĩ Dorjay Stakmo cùng nhóm của ông biểu diễn. Lời bài hát tán dương Ngài là:
“Bậc tôn quý với đóa sen trắng trên tay,
Ngài nhìn thấu muôn loài với lòng bi mẫn,
Ngài là đấng bảo hộ của chúng con - Liên Hoa Thủ.
Ngài tựa như vầng thái dương toả sáng lung linh,
Hỡi Vị Lạt Ma tôn kính, người kiến tạo hòa bình!
Chúng con xin thành kính cúi đầu đảnh lễ!
Lòng từ bi vĩ đại và Trí tuệ siêu việt của Ngài
Bao la tựa hư không và sâu thẳm tựa trùng dương đại hải.”
Sau đó, Thánh Đức Đạt Lai Lạt Ma được cung thỉnh phát biểu trước đông đảo công chúng.
“Hôm nay, tại Ladakh này, người dân có lòng tín ngưỡng tận tuỵ, có đức tin kiên định và mối liên kết tâm linh bền chặt. Nhiều người từ khắp nơi trên thế giới cũng đã quy tụ về đây. Quý vị vẫn luôn cầu nguyện cho tôi được trường thọ, và về phần mình, tôi cũng nguyện rằng:
"Ở nơi nào Giáo Pháp Đức Phật chưa truyền tới;
Hoặc đã từng được truyền qua nhưng cũng đã suy tàn;
Nguyện cho con, với lòng từ bi, có thể làm tỏ sáng,
Kho tàng mang lại phúc lạc cho chúng sanh hết thảy thế gian …"
“Trên thế giới có những người không có niềm tin vào tâm linh. Khi tôi đến Trung Quốc vào những năm 1954-1955, Mao Trạch Đông từng nói với tôi rằng tôn giáo giống như thuốc phiện. Tuy nhiên, việc thực hành Giáo pháp không chỉ đơn thuần là cầu khẩn các vị thần linh hay đọc kinh cầu nguyện. Thực chất, đó là quá trình chuyển hóa tâm thức và hướng tâm mình vào việc thực hành thiện hạnh. Ý nghĩa cốt lõi của việc thực hành Giáo pháp chính là giữ cho tâm an định và rèn luyện tâm thức.
“Về phần mình, ngay từ lúc thức dậy vào mỗi buổi sáng, tôi đều đọc bài kệ nguyện này (đã nêu ở trên) - vốn được Ngài Tông Khách Ba (Jé Tsongkhapa) viết trong phần hồi hướng ở cuối tác phẩm "Đại Luận về Các Giai Trình của Đạo Lộ Giải Thoát":
"Ở nơi nào Giáo pháp chưa được truyền bá,
Hoặc đã được truyền qua nhưng đã bị suy tàn,
Nguyện cho tôi trở thành người phục khôi và lan tỏa
Giáo Pháp ấy - bằng lòng từ bi với hết thảy chúng sanh muôn loài."
“Người Tây Tạng chúng tôi - từ cả ba vùng U-Tsang, Kham và Amdo - đều là những tín đồ thuần thành của Phật pháp. Giáo pháp của Đức Phật đã trở thành một phần trong truyền thống văn hóa của chúng tôi; nhờ đó, chúng tôi học được cách rèn luyện tâm thức và kiến tạo sự an lạc trong tâm hồn.”
“Trong những chuyến đi của mình, tôi nhận thấy Phật pháp có ảnh hưởng rất lớn đối với người dân Trung Quốc. Người Tây Tạng chúng tôi đã trở thành những người lưu vong, sinh sống tại các khu định cư ở nhiều nơi trên khắp Ấn Độ; và những người láng giềng Ấn Độ cũng như người dân từ khắp nơi khác đã dần dần dành sự quý mến cho người Tây Tạng. Xin hãy cùng tôi khởi tâm nguyện này:
"Nguyện cho con, với tấm lòng bi mẫn, có thể làm rạng rỡ Giáo pháp Đức Thế Tôn,
Khôi phục lại giáo pháp ở những nơi từng hưng thịnh nhưng nay đã suy tàn,
Và làm được nhiều việc khác nữa vì lợi ích cho hết thảy chúng sanh khắp thế gian."
“Ai cũng cầu nguyện cho hòa bình thế giới. Bản thân tôi cũng vậy; thông qua việc thực hành Bồ-đề tâm - vì lợi ích chúng sinh - tôi luôn khởi tâm nguyện mang lại lợi ích cho giáo pháp và chúng sinh ngay khi vừa thức giấc. Tôi đọc lời nguyện trên mỗi ngày và cảm thấy tâm nguyện ấy đang dần trở thành hiện thực. Phật giáo đang được phục hưng và lan tỏa rộng rãi trong cộng đồng người Trung Quốc. Đồng thời, ở nhiều nơi khác trên thế giới, mọi người cũng đang quan tâm đến những giáo lý về tình yêu thương và lòng từ bi. Trái tim nhiệt thành, hay ý nguyện mang lại lợi ích cho tha nhân, là điều mà mọi người ở khắp nơi đều trân trọng và ngưỡng mộ.
“Ngay từ khoảnh khắc thức giấc, tôi thường quán chiếu về Bồ-đề tâm - cũng như trí tuệ thấu hiểu về tính Không. Dù đi đến đâu, tôi vẫn luôn giữ cho mình một trái tim ấm áp và khuyến khích người khác cũng trưởng dưỡng phẩm chất ấy. Tôi nỗ lực lan tỏa sự nhiệt thành của trái tim đến với mọi người. "Nguyện cho con, với lòng từ bi, có thể làm tỏ sáng, kho tàng mang lại phúc lạc cho chúng sanh hết thảy thế gian …"
“Vậy là hôm nay tôi tròn 91 tuổi. Khi nhìn lại cuộc đời mình, tôi thấy rằng ý nguyện vị tha muốn giúp đỡ người khác chính là cốt lõi trong sự tu tập của tôi. Đó cũng là điều tôi nghĩ đến ngay khoảnh khắc thức dậy mỗi ngày. Dường như mọi người ở khắp nơi đều quý mến tôi chính vì tấm lòng ấm áp và ý nguyện mang lại lợi ích cho tha nhân mà tôi luôn trân trọng và gìn giữ trong tim.”
“Tôi đã 91 tuổi, nhưng theo những điềm báo trong giấc mơ, dường như tôi có thể sống đến năm 130 tuổi. Vì vậy, tôi hy vọng có thể giúp đỡ người dân Trung Quốc thông qua những lời dạy của Đức Phật, cũng như giúp đỡ mọi người trên khắp thế giới có được cuộc sống tốt đẹp và tích cực. Đó là điều tôi mong muốn thực hiện - xin cảm ơn.”
Thông dịch viên người Ladakh đã dịch lại lời của Đức Ngài sang tiếng Ladakh. Sau đó, bà Dolma Tsering, Chủ tịch Nghị viện Tây Tạng lưu vong, đã đọc bản tuyên bố của Nghị viện.
“Thay mặt cho người dân Tây Tạng tại quê nhà cũng như ở hải ngoại, Nghị viện Tây Tạng Lưu vong xin bày tỏ niềm hoan hỷ, lòng tôn kính và sự hân hoan vô hạn khi được dâng lời chào trân trọng nhất lên Thánh Đức Đạt Lai Lạt Ma thứ 14 – hiện thân của lòng từ bi, đấng bảo hộ cao quý của thế gian và là người bạn của tất cả chúng sanh muôn loài. Đối với người dân Tây Tạng, không có nơi nương tựa, đấng bảo hộ hay người che chở nào khác ngoài Đức Ngài. Ngài chính là niềm hy vọng, là đấng bảo hộ và là người che chở của chúng con. Với lòng tri ân sâu sắc, chúng con xin dâng lời nguyện cầu:
“Trong toàn bộ sự nghiệp cao cả của chư Phật - chỉ riêng Ngài,
Đã gánh vác trọng trách bao trùm toàn bộ giáo pháp Đức Thế Tôn,
Ngài đã làm chủ việc duy trì, truyền bá và bảo tồn Giáo Pháp ấy bình đẳng, vô phân biệt,
Chúng con xin thành kính đảnh lễ Ngài - bậc hiện thân của Đức Bồ Tát Văn Thù."
Với lòng tri ân, chúng con nguyện đồng lòng hợp sức vì sự nghiệp của nhân dân Tây Tạng.
“Giữa Vùng Đất Tuyết đang chìm trong màn đêm của đau khổ ngập tràn,
Lòng từ bi của Ngài rực rỡ rạng ngời như Ánh Hào Quang
Vẫn không ngừng tỏa rạng, mang lại sự an ủi vỗ về và niềm an lạc.
Nguyện cầu Ngài mãi mãi kiên định và vững vàng cho đến cùng tận thời gian.”
Các học sinh trường SOS TCV đã biểu diễn các ca khúc và vũ điệu để kính mừng Khánh Tuế của Thánh Đức Đạt Lai Lạt Ma. Ông Ashraf Ali Barch đã thay mặt cộng đồng Hồi giáo tại Leh và Kargil dâng lời chúc mừng. Tổ chức Sân khấu Ladakh (Ladakh Theatre Organization), dưới sự chỉ đạo của ông Mipham Otsal, đã trình diễn một vở kịch ngắn dựa trên câu chuyện về Angulimala - một tên cướp hung bạo từng có ý định thu thập một nghìn ngón tay người để xâu thành chuỗi tràng hạt. Sau khi gặp Đức Phật và được cảm hóa bởi Giáo pháp của Ngài, ông ta đã hiểu ra rằng bạo lực không mang lại sự thành công, và lòng từ bi chính là biểu hiện của sức mạnh chứ không phải sự yếu đuối.
Thánh Đức Đạt Lai Lạt Ma tỏ ra rất hoan hỷ khi xem tiết mục ca múa của các nhóm văn nghệ Ladakh cũng như màn trình diễn tiếp theo của cư dân khu định cư Tây Tạng Sonam Ling. Ngài cũng vui vẻ theo dõi tiết mục mang ý nghĩa tốt lành do người dân làng Chushot - ngôi làng nằm ở phía bên kia sông Ấn - biểu diễn.
Trong lời phát biểu cảm ơn, Phó Chủ tịch LGA, Geshé Lobsang Yashi, đã cầu nguyện cho Thánh Đức Đạt Lai Lạt Ma được trường thọ. Ông cũng gửi lời chào trân trọng đến các vị Rinpoche, chư Tăng Ni, Sikyong (người đứng đầu Chính quyền Trung ương Tây Tạng) cùng các quan chức chính phủ Ấn Độ. Ông bày tỏ lòng thành kính tri ân lên Thánh Đức Đạt Lai Lạt Ma vì Ngài đã quang lâm chủ trì lễ kỷ niệm hôm nay. Ông cảm ơn sự hiện diện của Ngài và nói: "Được nghe giọng nói của Ngài, lòng chúng con tràn ngập niềm hoan hỷ. Đúng như lời tiên tri của Đức Phật, Ngài chính là hiện thân của Đức Bồ Tát Quán Thế Âm. Vùng đất Tuyết chính là nơi an trú của Ngài. Con xin kính thỉnh Ngài hãy thường xuyên quang lâm ghé thăm Ladakh."
Ông gửi lời cảm ơn đến những người đã có bài phát biểu cũng như những người đã biểu diễn các tiết mục văn nghệ. Ông tri ân tất cả những ai đã góp phần làm nên thành công của sự kiện và kết thúc bằng lời nguyện cầu sau:
"Con xin đảnh lễ Ngài, bậc Tôn quý Tối thượng - Đấng Liên Hoa Thủ,
Ngài là hiện thân Kim Cương của Đức Văn Thù với sự làm chủ về ngôn từ,
Bình báu Tuệ giác siêu việt của Ngài chứa đầy Cam lồ của Trí tuệ Thù thắng,
Và Ngài chính là món trang sức tuyệt mỹ tô điểm cho Đại dương mênh mông hỷ lạc
Của các bậc Hộ trì Chánh Pháp Đức Như Lai".
Sau đó, Thánh Đức Đạt Lai Lạt Ma rời khỏi để trờ về Dinh thự, gương mặt Ngài luôn rạng rỡ nụ cười; trong khi đó, các hoạt động kính mừng Lễ kỷ niệm vẫn tiếp diễn sau khi Ngài rời khỏi, hòa cùng giai điệu vui tươi của bài hát "Chúc mừng sinh nhật" được hát bằng tiếng Tây Tạng.
